دانشگاه قم آموزه‌های حقوق کیفری کشورهای اسلامی 3041-9964 مقالات آماده انتشار 2026 07 11 Analysis of the Realization of a Crime Against a Decomposed Corpse from the Perspective of Iranian Criminal Law and Islamic Jurisprudence واکاوی تحقق جنایت بر میت پوسیده از چشم انداز حقوق کیفری ایران و فقه اسلامی 4609 10.22091/dclic.2026.15588.1159 FA حسینعلی بای عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی 0000-0002-7406-2269 محمد مهدی کاظمی دانش پژوه سطح سه حوزه علمیه قم، قم، ایران 0009-0005-3816-3838 Journal Article 2026 03 31 Respect for the deceased and the prohibition of any form of violation of the corpse are among the definitive principles of Islamic jurisprudence and Iranian criminal law. Nevertheless, a question that has rarely been examined independently concerns the status of a decomposed corpse. Can the violation of decomposed remains also be considered a crime against the deceased, thereby imposing criminal liability on the perpetrator? The present study, employing a descriptive-analytical method and based on library research, analyzes this issue and examines its various dimensions from the perspective of jurisprudence and law. The research findings indicate that there is no difference between an intact corpse and a decomposed one in terms of applying the notion of a crime against the deceased. Respect for the deceased is not limited to the period when the body is intact; rather, their remains even in the case of decomposition and the survival of bones are still subject to this sanctity. Therefore, wherever a material act is committed against such a corpse, such as breaking bones, the designation of a crime against the deceased applies and entails criminal liability. Accordingly, it is proposed that Article 722 be amended to explicitly include the decomposed corpse. This amendment would both resolve the legal ambiguity and ensure greater conformity with jurisprudential principles and the tenets of criminal law. احترام به میت و ممنوعیت هرگونه تعرض به جسد، از اصول قطعی فقه اسلامی و حقوق کیفری ایران است. با وجود این، پرسشی که کمتر به‌طور مستقل بررسی شده، وضعیت جسد پوسیده است. آیا می‌توان همانند جسد سالم، تعرض به بقایای پوسیده را نیز جنایت بر میت دانست و مسئولیت کیفری را بر مرتکب بار کرد؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعه کتابخانه‌ای، به تحلیل این مسئله پرداخته و ابعاد مختلف آن را از منظر فقه و حقوق بررسی کرده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که میان جسد سالم و پوسیده در اطلاق عنوان جنایت بر میت تفاوتی وجود ندارد. احترام به میت محدود به زمان سلامت بدن نیست، بلکه بقایای او حتی در فرض پوسیدگی و باقی ماندن استخوان‌ها همچنان مشمول این حرمت‌اند. بنابراین، هرجا که رفتار مادی نسبت به چنین جسدی محقق شود، از جمله شکستن استخوان، عنوان جنایت بر میت صادق است و مسئولیت کیفری به دنبال دارد. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود ماده 722 اصلاح شده و تصریح به شمول حکم نسبت به جسد پوسیده، گردد. این اصلاح هم ابهام قانون را برطرف می‌سازد و هم موجب انطباق بیشتر آن با مبانی فقهی و اصول حقوق کیفری خواهد شد.