دانشگاه قم آموزه‌های حقوق کیفری کشورهای اسلامی 3041-9964 3 2 2026 06 22 Legislative Challenges of Crimes Related to Administrative Corruption in Iranian Law; With an Approach to the Merida Convention and Egyptian Law چالش‌های تقنینی جرائم مرتبط با فساد اداری در حقوق ایران؛ با رویکردی به کنوانسیون مریدا و حقوق مصر 125 154 4426 10.22091/dclic.2026.15011.1141 FA سید سجاد کاظمی دانشیار گروه حقوقِ، دانشکده ادبیات و علوم انسانیِ دانشگاه ملایر، ایران، ملایر 0000-0002-9943-3150 Journal Article 2025 12 28 The 2003 Convention against Corruption has established specific arrangements to combat administrative corruption. Our country became a member of this convention in 2008 and has committed to updating and amending its laws related to corruption, especially in the area of the elements and conditions of related crimes. Also, the Promoting Administrative Health and Combating Corruption Act approved in 2011 with subsequent amendments, in Article 11, has obliged the judiciary to review the criminal laws related to the crimes covered by this Act within one year and announce them in a bill. The present study, using a descriptive-analytical method and a comparative approach, attempts to answer the fundamental question of what are the most important common substantive challenges of corruption-related crimes, such as bribery and corruption, embezzlement, exerting influence, etc, in our current penal legislative system? In this regard, it is necessary to make sufficient use of the provisions contained in the Merida Convention, which provides for different and appropriate elements and conditions for crimes, as well as the laws of some countries, such as Egypt. The commission of crimes by private enterprises, the necessity of property being the "subject" of the crime, the relevance of the subject of the agreement to the duties of the perpetrator (employee), the lack of punishment for the patron and the legal requirement of exchanging property in establishing the crime are among the most important current and common challenges of corruption-related crimes in our penal system, which need to be anticipated in future legal reforms in line with the Promotion of Administrative Integrity Act, the Merida Convention and the new approach in the penal system of Islamic countries such as Egypt. کنوانسیون مقابله با فساد 2003 ترتیبات مشخصی را برای مقابله با فساد اداری مقرر داشته است. کشور ما در سال 1387 به عضویت این کنوانسیون در آمده و متعهد گردیده که قوانین مرتبط با فساد خود به‌ویژه در حوزه ارکان و شرایط جرائم مرتبط را به‌روزرسانی و اصلاح نماید. همچنین قانون ارتقاء  سلامت اداری و مقابله با فساد مصوب 1390 با اصلاحات بعدی، طی ماده 11 خود قوه قضاییه را موظف کرده است ظرف یک سال، قوانین جزائی مرتبط با جرائم موضوع این قانون را بازنگری کرده و طی لایحه‌ای اعلام نماید. پژوهش حاضر با روش توصیفی‌تحلیلی و به شیوه تطبیقی تلاش دارد به این پرسش اساسی پاسخ دهد که در نظام تقنینی کیفری فعلی ما مهم‌ترین چالش‌های ماهوی مشترک جرائم مرتبط با فساد از قبیل رشاء و ارتشا، اختلاس، اعمالِ‌نفوذ و... چه مواردی را تشکیل می‌دهند؟ در این مسیر لازم است از مقررات مندرج در کنوانسیون مریدا که ارکان و شرایط متفاوت و مناسبی را برای جرائم پیش‌بینی داشته و همچنین قوانین برخی کشورها مانند مصر نیز بهره لازم و کافی گرفته شود. ارتکاب جرم توسط بنگاه‌های خصوصی، لزوم مال بودن «متعلق به» جرم، مرتبط بودن موضوع توافق با وظائف مرتکب (کارمند)، خلأ کیفردهی ارباب‌رجوع و الزام قانونی ردوبدل شدن مال در احراز جرم در زمره مهم‌ترین چالش‌های فعلی و مشترک جرائم مرتبط با فساد در نظام کیفری ما هستند که لازم است هم‌راستا با قانون ارتقاء سلامت اداری، کنوانسیون مریدا و رویکرد نوین در نظام کیفری کشورهای اسلامی مانند مصر در اصلاحات قانونی بعدی تحت پیش‌بینی قرار گیرد. https://dclic.qom.ac.ir/article_4426_ef9815445d4373f231041817c7f665e2.pdf