دانشگاه قم آموزه‌های حقوق کیفری کشورهای اسلامی 3041-9964 3 2 2026 06 22 Criminal Protection of Digital Privacy in Islamic Jurisprudence and Criminal Laws of Islamic Countries حمایت کیفری از حریم خصوصی دیجیتال در فقه اسلامی و قوانین کیفری کشورهای اسلامی 32 56 4317 10.22091/dclic.2026.15470.1155 FA عیسی اِشترابه دانشجوی دکترای الهیات (فقه و مبانی حقوق اسلامی)، دانشکده علوم انسانیِ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، ایران، همدان 0009-0001-2281-7930 مرضیه پیله‌ور دانشیار گروه الهیات (فقه و مبانی حقوق اسلامی)، دانشکده علوم انسانیِ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، ایران، همدان 0000-0002-4771-8541 ذبیح مطهری خواه استادیار گروه الهیات (فقه و مبانی حقوق اسلامی)، دانشکده علوم انسانیِ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، ایران، همدان 0009-0003-4220-8600 Journal Article 2026 02 23 The expansion of communication technologies and the increasing dependence of societies on the digital space has confronted the concept of privacy with new challenges and highlighted the necessity of reconsidering criminal protection mechanisms for personal data in Islamic countries. In such a context, the main question is to what extent Islamic jurisprudence, with emphasis on the common capacities of Islamic schools of thought, is capable of providing criminal protection for digital privacy, and to what extent the criminal laws of Islamic countries have utilized this capacity. The purpose of this research is to analyze the jurisprudential foundations of digital privacy protection, including both Imamiyeh and Sunni jurisprudence, and to compare them with the criminal regulations of Islamic countries. The research method is descriptive-analytical, and the data collection method is library-based, relying on document analysis, laws and comparative studies. The findings indicate that Islamic jurisprudence, based on the common rules of all Islamic schools of thought such as the prohibition of espionage, the principle of no harm, sovereignty over property and the prohibition of disclosing secrets which have been emphasized in the jurisprudential sources of all Islamic schools of thought, has extensive capacity for criminal protection of digital privacy. Although some countries have taken steps toward criminalizing digital violations, but the dispersion of regulations and the lack of independent criminalization of some instances still impede effective criminal protection. Consequently, the systematic utilization of the common capacities of Islamic jurisprudence, which is accepted by all Islamic schools of thought, can provide a coherent framework for strengthening the criminal laws of Islamic countries in the field of digital privacy and pave the way for codifying a unified pattern in the Islamic world. <span lang="AR-SA">گسترش فناوری‌های ارتباطی و وابستگی روزافزون جوامع به فضای دیجیتال، مفهوم حریم خصوصی را با چالش‌های نوینی مواجه ساخته و ضرورت بازنگری در سازوکارهای حمایت کیفری از داده‌های شخصی را برجسته ساخته است. در چنین بستری، پرسش اصلی آن است که فقه اسلامی با تأکید بر ظرفیت‌های مشترک مذاهب اسلامی تا چه اندازه توانایی حمایت کیفری از حریم خصوصی دیجیتال را دارد و قوانین کیفری کشورهای اسلامی تا چه حد از این ظرفیت بهره‌مند شده‌اند. هدف این پژوهش، تحلیل مبانی فقهی حمایت از حریم خصوصی دیجیتال اعم از فقه امامیه و فقه اهل سنت و مقایسه آن با مقررات کیفری کشورهای اسلامی است. روش تحقیق به صورت توصیفی و تحلیلی بوده و روش گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه‌ای و مبتنی بر تحلیل اسناد و قوانین و مطالعات تطبیقی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که فقه اسلامی با تکیه بر قواعد مشترک مذاهب اسلامی همچون حرمت تجسس، لاضرر، سلطنت بر اموال و حرمت افشای اسرار که در منابع فقهی تمام مذاهب اسلامی مورد تأکید قرار گرفته‌اند، ظرفیت گسترده‌ای برای حمایت کیفری از حریم خصوصی دیجیتال دارد. هرچند برخی کشورها گام‌هایی در جهت جرم‌انگاری تعرضات دیجیتال برداشته‌اند، اما همچنان پراکندگی مقررات و فقدان جرم‌انگاری مستقل برخی مصادیق، مانع از تحقق حمایت کیفری مؤثر است. نتیجه آنکه بهره‌گیری نظام‌مند از ظرفیت‌های مشترک فقه اسلامی که مورد قبول تمام مذاهب است می‌تواند چارچوبی منسجم برای تقویت قوانین کیفری کشورهای اسلامی در حوزه حریم خصوصی دیجیتال فراهم آورد و زمینه‌ساز تدوین الگوی واحدی در جهان اسلام باشد.</span> https://dclic.qom.ac.ir/article_4317_813a0fbc3fe650ed5918fd347fdbf6aa.pdf